Ai về thăm Lệ Chi Viên?
Giọt lệ xưa đã tạc tên bao người[2]
Ức Trai mấy chục năm trời
Án oan đã chịu. Sửa rồi - án
oan[3].
Sáu trăm năm trong nhân gian
Nguyễn Trãi chịu án bàng
hoàng lòng dân
Đất trời đã thấu mấy phần
Đã như mưa lệ cũng ngần ấy
thu
Trung quân bị khép thành thù
Hỡi ơi! Oan nghiệt ngàn thu
chưa mòn[4].
Nguyễn Trãi một tấm lòng son
Trung quân, ái quốc sắt son
vẹn toàn
Vẫn còn lưu trong nhân gian
Tím lòng thương nhớ muôn ngàn
con dân
Suốt đời vì nước quên thân
Đức, tài sánh với vương quân
một thời[5].
Lẽ nào cái thói ở đời
Gian thần lại cứ hại người trung quân
Đã từ quan về làm dân[6]
Vui vầy muông thú mấy lần Côn
Sơn
Sự đời đâu đã được yên
Lũ gian thần cố hiện nguyên
gian thần.
Khi giặc đến – lúc vua cần
Tấm lòng trung hiếu, quân –
thần. Thác sao?
Giúp vua đánh giặc Minh vào
Giang sơn giành lấy công lao
lẫy lừng
Mở ra một buổi bình minh
Bình Ngô Đại cáo triều đình
vua ban
Non sông có một giang san
Công đầu Nguyễn Trãi lưu ngàn
năm sau.
Vua bà lấy máu nhuộm màu[7]
Lệ Chi Viên hỡi! Nỗi đau vẫn
còn
Nỗi đau này mãi lưu truyền
Soi nhân gian hãy kết đoàn vì
dân
Trung với nước, hiếu với dân
Đừng như cái lũ gian thần năm
xưa.
[1] Lệ Chi
Viên thuộc địa bàn Thôn Đại Lai, xã Đại Lai, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh
[2]
Vụ án Lệ Chi Viên đã kết án chu di ba họ của Nguyễn Trãi.
[3]
Năm 1464 (tức là sau 22 năm vụ án Lệ Chi Viên), Lê Thánh Tông đã minh
oan cho Nguyễn Trãi, đồng thời tìm con cháu còn sống sót của Nguyễn
Trãi về làm quan, sưu tầm thơ văn của Nguyễn Trãi để lưu truyền đời
sau. Song đến nay Nguyễn Thị Lộ vẫn
chưa có sự minh oan nào.
[4]
Tháng 7 năm Nhâm Tuất (1442) Vua Lê Thái Tông đi duyệt quan ở Hải Dương,
ghé thăm Nguyễn Trãi đang ở ẩn tại Côn Sơn. Trên đường về kinh, vua
nghỉ chân ở Lệ Chi Viên (ngày 4 tháng 8 năm Nhâm Tuất) Vua Lê Thái Tông
đột ngột băng hà. Cùng đi có Nguyễn Thị Lộ. Vì lòng ghen ghét Hoàng
Hậu Lê Thị Anh quy cho Nguyễn Thị Lộ giết vua, Nguyễn Trãi là chủ mưu
và khép tội tru di 3 họ Nguyễn
Trãi. Ngày 16 tháng 8 năm Nhâm Tuất ba họ Nguyễn Trãi bị hành hình.
[5]
Nguyễn Trãi (hiệu Ức Trai) là một
nhà văn hóa lớn, có đóng góp to lớn vào sự phát triển của văn học
và tư tưởng Việt Nam. Ông là một trong mười bốn anh hùng dân tộc tiêu
biểu nhất ở Việt Nam, ông cũng là danh nhân văn hóa của Việt Nam và
thế giới.
[6]
Nguyễn Trãi đã mấy lần cáo lão từ quan về Côn Sơn
[7] Hoàng
hậu Lê Thị Anh cùng bầy tôi tớ gian thần lợi dụng cái chết của Vua
Lê Thái Tông gây ra vụ án Lệ Chi Viên tru di 3 họ Nhà Nguyễn Trãi.
